Osadnik gnilny to w najprostszym tłumaczeniu szczelny zbiornik wchodzący w skład przydomowej oczyszczalni ścieków. Ale osadniki gnilne występują również we wszystkich innych rodzajach oczyszczalni ścieków, od mikrooczyszczalni, po oczyszczalnie komunalne. To od jego właściwego dobrania w dużej mierze zależy prawidłowe działanie całej oczyszczalni. Jest niezbędnym elementem współczesnych ekologicznych oczyszczalni, których działanie jest ściśle związane właśnie z nim. Do osadnika gnilnego spływają surowe ścieki i jest on tak skonstruowany, aby przepływ nieczystości odbywał się z możliwie jak najmniejszą prędkością. Zachodzą w nim dwa zasadnicze procesy: oczyszczanie mechaniczne oraz biologiczne. Oczyszczanie mechaniczne ma miejsce, gdy ścieki to zawiesina, z której cięższe od wody cząsteczki opadają na dno zbiornika, a te lżejsze wypływają na powierzchnię. Zachodzi ono, gdy przebywają one w osadniku nie dłużej niż 3 dni. Oczyszczanie biologiczne ma miejsce, gdy czas przepływu przez osadnik wynosi przynajmniej 3–5 dni. Wówczas zaczyna się w nim rozkład substancji organicznych przez bakterie beztlenowe. Osadniki gnilne najczęściej wykonywane są z tworzywa sztucznego, bo są wtedy łatwe do transportu, szczelne i odporne na silnie korozyjne działanie ścieków. Używa się także osadników gnilnych betonowych. Są one dużo cięższe, ale bardziej wytrzymałe mechanicznie, co jest niewątpliwą zaletą, w razie wysokiego poziomu wód gruntowych. Mogą one mieć zarówno małe, jak i duże pojemności, których wybór uzależniony jest od rodzaju oczyszczalni.
