Laktoza jest organicznym związkiem chemicznym zbudowanym z D-galaktozy oraz D-glukozy. Występuje powszechnie w mleku oraz innych przetworach mlecznych, takich jak kefir czy jogurty. Jej zawartość w mleku krowim to około 4,7%. Laktoza jest mniej słodka niż glukoza oraz sacharoza. W organizmie człowieka (i innych ssaków) rozkłada się za pomocą enzymu laktaza na cukry proste, czyli glukozę i galaktozę, które ulegają wchłonięciu się. Tym samym najwyższa aktywność enzymu rozkładającego laktozę występują u noworodków oraz niemowląt karmionych piersią (ze względu na wysoką zawartość laktozy mleka ludzkiego produkowanego przez kobietę – od 5,5% do nawet 7,5%). Później zdolność rozkładania laktozy przez organizm znacznie maleje i wśród osób dorosłych sięga jedynie 1/10 aktywności pierwotnej.
Niedobór laktazy, która jest niezbędnie potrzebna do odpowiedniego rozkładu laktozy bywa przyczyną występowania objawów tak zwanej nietolerancji laktozy. Szacuje się, że zjawisko to dotyczy około 25% populacji dorosłych w Polsce. Najczęściej osoby z nietolerancją laktozy (a tym samym niedoborem enzymu laktazy) jest wykluczenie produktów mlecznych ze swojej diety (co jest stosunkowo trudne, ze względu na fakt, że mleko jest składnikiem wielu produktów). Innym sposobem niwelowania skutków nietolerancji laktozy jest przyjmowanie doustnych tabletek zawierających przede wszystkim laktazę i ułatwiających trawienie laktozy oraz zamiana produktów spożywczych na ich odpowiedniki bez zawartości szkodliwej laktozy.
